همان طور که مطلعید تاکنون اتباع ایرانی در چند مورد به رفتارهای حاکی از «آزار جنسی» در خارج از کشور متهم شده اند که برخی آن را فقط ناشی از «تفاوت فرهنگی» قلمداد کرده اند. در اینجا به ویژگیهای هر یک از دو موضوع یاد شده و تفاوتهای مربوط اشاره می شود.

 

«تفاوت فرهنگی»

«تفاوت فرهنگی» از جمله موضوعات مورد ملاحظه در توانمندسازی اجتماعی است و آموزشهای ویژه ای در این خصوص در دنیا رواج دارد. این آموزشها به افراد کمک می کند تا در یک جامعه چند فرهنگی بهتر با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. تفاوت بالا، برقراری ارتباط را دچار مشکل می‌کند و کشش بین افراد کم می‌شود. در این آموزشها بر اشتراکات فرهنگی تاکید می‌شود و بر کاهش موانعی همچون ارزشها، کلیشه‌ها و محدودکننده های مشارکت افراد در دستیابی به اهداف مشترک و رشد فردی تاکید می‌شود. چنین آموزشهایی بر تغییر نگرشها و رفتارها تاکید می‌ورزد. بر آگاهی از تفاوتها و عوامل فردی عمیقا موثر بر رفتار فرد در قبال دیگران تمرکز می شود و شامل درک شباهتها و تفاوتهای موجود میان گروههای مختلف اجتماعی و تلاش برای آگاه کردن افراد از اثرات منفی رفتار کلیشه‌ای است. عقیده بر این است که با افزایش آگاهی، رفتار تغییر می‌کند. درباره اثربخشی این آموزشها دیدگاه روشنی وجود ندارد.

 

«آزار جنسی»

هرگونه آزار روانی و فیزیکی مرتبط با نوع جنسیت افراد اعم از زن یا مرد در محیطهای اجتماعی را می گویند که شامل: محدودیت در اشتغال، ترس و ارعاب، اعمال مخاصمانه و اهانت می‌شود. اساسا دو نوع آزار جنسی وجود دارد:

–      جبرانی: تن دادن به ارتباط جنسی برای هرگونه ایفای نقش جدید، ارتقا، مساعدت یا حفظ موقعیت

–      محیط اهانت‌آمیز: التزام نوع رفتار و پوشش به جنسیت، اهانت جنسی مانند تماس بدنی ناخواسته یا رد و بدل جوک و لطیفه‌های زننده جنسی

آموزشهایی وجود دارد که در آنها علاوه بر بازگویی سیاستهای حاکم بر جامعه، به افراد در خصوص نحوه برخورد با موارد آزار جنسی آگاهی داده می‌شود.

 

تفاوت دو موضوع

همانطور که از مفهوم هر یک از موارد یاد شده بر می آید، در «تفاوت فرهنگی» بر اثربخشی ارتباطات اجتماعی و پیشگیری از بروز سوء تفاهم، تبعیض و تعصب ورزی تاکید می شود. در بدترین شرایط، با دوری افراد از محیط دچار آسیبهای «تفاوت فرهنگی»، گسستن ارتباط شکل گرفته یا تغییر محیط مزبور رفته رفته اوضاع تغییر می کند. بنابراین، می توان گفت تاثیر «تفاوت فرهنگی» در ارتباطات اجتماعی چندان پایدار نیست و با حذف رابطه تاثیر آن نیز از میان می رود.

این در حالی است که «آزار جنسی» تاثیری ماندگار در رفتار و عملکرد شخص متاذی حتی پس از قطع رابطه می گذارد.

به طور کلی، می توان گفت آسیبهای ناشی از «تفاوت فرهنگی» از ماهیت مدنی برخوردار است و نمی توان شخصی را به دلیل عدم رعایت الزامات خاص فرهنگی مجرم تلقی کرد و مورد تعقیب قرار داد. اما آسیبهای ناشی از «آزار جنسی» از ماهیت کیفری برخوردار است و ضرورت دارد فرد خاطی به طریق مقتضی مجازات شود.