الف) طرح مطالعه موردی یک مرحله‌ای: در این طرح، متغیر مستقل X برای یک گروه اجرا می‌شود. سپس اعضای گروه آموزشی در خصوص میزان نیل به اهداف آموزشی مورد مشاهده قرار می‌گیرند:

X       T2       ___  

 

ب) طرح پس از آزمون: در این طرح، آزمودنیها قبل از اجرای متغیر مستقل، یعنی آموزش مورد اندازه‌گیری قرار می‌گیرند و سپس مداخله ازمایشی یا متغیر مستقل اعمال می‌شود. پس از آن مجددا آزمودنیها اندازه‌گیری می‌شوند:

  T1      X       T2  

ج)طرح مقایسه گروههای ایستا: در این طرح، گروهی که متغیر آزمایشی برای آن اجرا می‌شود (گروه آزمایشی) با گروهی که این متغیر برای آن اجرا نمی‌شود (گروه شاهد) با استفاده از یک پس‌آزمون مقایسه می‌شود:

X       T2       ___   

O       T2       ___    

د) طرح چهار گروهی سولومن: این طرح، کاملترین روش و دارای نگاره کلی زیر است که در آن تمام آزمودنیها به صورت تصادفی انتخاب و به همین روش در گروههای مختلف پژوهشی جایگزین می‌شوند:

RG1:     T1      X       T2  

RG2:    T1      O       T2  

RG3:     ___      X       T2  

RG4:    ___     O      T2